مقاله آموزشی 20مو
عذرخواهی به انگلیسی؛ فرق sorry و excuse me
برای جلب توجه، عبور از کنار دیگران و عذرخواهی بعد از اشتباه، sorry و excuse me را درست انتخاب کنید؛ با گفت‌وگو و تمرین پاسخ‌دار.
در راهروی شلوغ می‌خواهید از کنار کسی رد شوید؛ بهتر است بگویید Sorry یا Excuse me؟ اگر به‌تازگی با او برخورد کرده‌اید، چه؟ هر دو عبارت مؤدبانه‌اند، اما زمان استفاده از آن‌ها همیشه یکسان نیست. در این راهنما یاد می‌گیرید برای جلب توجه، درخواست راه‌دادن، اشتباه کوچک و عذرخواهی جدی چه بگویید و چگونه پاسخ دهید.
فرق اصلی sorry و excuse me چیست؟
Excuse me معمولاً پیش از ایجاد مزاحمت یا هنگام جلب توجه به کار می‌رود: «ببخشید، می‌توانم رد شوم؟» یا «ببخشید، یک سؤال دارم.» Sorry بیشتر وقتی به کار می‌آید که اشتباهی رخ داده یا می‌خواهید بابت آن ابراز تأسف کنید. این تقسیم‌بندی راهنمای خوبی است، نه یک قانونِ بی‌استثنا: طبق تعریف Cambridge برای excuse me، این عبارت برای عذرخواهی از یک اتفاق تصادفی هم ممکن است استفاده شود.
دو تصویر ذهنی کمک می‌کند: «قبل از درخواستِ توجه یا عبور» به Excuse me فکر کنید؛ «بعد از خطا» به Sorry. سپس با توجه به موقعیت و لحن خود جمله را کامل کنید.
برای جلب توجه یا راه‌گرفتن چه بگوییم؟
در فروشگاه، کلاس یا خیابان، گفتن Excuse me پیش از سؤال، آغاز مؤدبانه‌ای است: Excuse me, is this seat free? یعنی «ببخشید، این صندلی خالی است؟» برای عبور نیز می‌توانید بگویید Excuse me, could I get past? یعنی «ببخشید، می‌توانم رد شوم؟» اگر موضوع شما پیدا کردن مسیر است، مثال‌های بیشتری در مقالهٔ آدرس پرسیدن به انگلیسی می‌بینید.
تنها گفتن Excuse me می‌تواند کافی باشد، اما در محیط آرام‌تر جملهٔ درخواست را هم اضافه کنید تا طرف مقابل بداند چه کمکی می‌خواهید.
بعد از اشتباه چگونه عذرخواهی کنیم؟
اگر دیر رسیده‌اید، حرف کسی را قطع کرده‌اید یا وسیله‌ای را جابه‌جا کرده‌اید، عذرخواهی را روشن و متناسب با موقعیت بیان کنید: I'm sorry I'm late. «ببخشید دیر کردم.» یا I'm sorry I interrupted you. «ببخشید حرفتان را قطع کردم.» در موقعیت جدی‌تر می‌توانید مسئولیت را هم مشخص کنید: I'm really sorry. It was my fault. «واقعاً متأسفم؛ تقصیر من بود.»
در نمونهٔ آموزشی British Council دربارهٔ عذرخواهی نیز گوینده علاوه بر عذرخواهی، مسئولیت اشتباه خود را می‌پذیرد. هنگام تمرین، عبارت را با دلیل واقعی و کوتاه همراه کنید؛ تکرارِ بی‌پایان sorry جای توضیح یا جبران را نمی‌گیرد.
یک گفت‌وگوی کوتاه در کلاس
فرض کنید هنگام ورود به کلاس از جلوی همکلاسی‌تان رد می‌شوید و بعد متوجه می‌شوید مدادتان روی دفتر او افتاده است:
A: Excuse me, can I get past? — ببخشید، می‌توانم رد شوم؟
B: Sure. — البته.
A: Oh, I'm sorry. My pencil fell on your notebook. — اوه، ببخشید. مدادم روی دفترت افتاد.
B: That's all right. — اشکالی ندارد.
در جملهٔ اول هنوز خطایی رخ نداده و گوینده می‌خواهد راه بگیرد؛ در جملهٔ دوم اتفاقی افتاده و عذرخواهی می‌کند. این جابه‌جاییِ نقش دو عبارت، تفاوتشان را بهتر از حفظ‌کردن یک ترجمهٔ فارسی نشان می‌دهد.
به عذرخواهی دیگران چگونه پاسخ دهیم؟
اگر اشتباه کوچک بوده و واقعاً مشکلی نیست، پاسخ‌های That's all right.، It's okay. یا Don't worry about it. طبیعی‌اند. معنی تقریبی آن‌ها «اشکالی ندارد» یا «نگرانش نباش» است. لازم نیست همیشه بگویید «مشکلی نیست»: اگر مسئله هنوز حل نشده، می‌توانید مؤدبانه بگویید Thanks for apologising. Could you help me fix it? یعنی «ممنون که عذرخواهی کردی؛ می‌توانی کمکم کنی درستش کنیم؟»
اشتباه‌های رایج در انتخاب عبارت
- اگر هنوز می‌خواهید سؤال بپرسید، به‌جای یک Sorry مبهم، Excuse me, may I ask a question? بگویید.
- اگر اشتباه مشخصی کرده‌اید، فقط Excuse me نگویید و از I'm sorry I... همراه با توضیح کوتاه استفاده کنید.
- برای درخواست تکرارِ چیزی که نشنیده‌اید، Sorry, could you say that again? روشن‌تر از یک عذرخواهی بی‌توضیح است. در مقالهٔ درخواست تکرار در کلاس شکل‌های دیگر این درخواست آمده است.
تمرین موقعیتی با پاسخ
برای هر موقعیت، یک عبارت آغازین مناسب انتخاب کنید: Sorry یا Excuse me.
- می‌خواهید از کنار کسی در اتوبوس رد شوید.
- ناخواسته حرف دوستتان را قطع کرده‌اید.
- می‌خواهید توجه فروشنده را جلب کنید.
- برای قرار دوستانه دیر رسیده‌اید.
- تصادفی پای کسی را لگد کرده‌اید.
پاسخ‌های پیشنهادی: ۱. Excuse me, could I get past?؛ ۲. I'm sorry I interrupted you.؛ ۳. Excuse me, could you help me?؛ ۴. I'm sorry I'm late.؛ ۵. I'm sorry. Are you okay? در موقعیت پنجم Excuse me هم گاهی شنیده می‌شود، اما عذرخواهی روشن و پرسیدن حال طرف مقابل پیام دقیق‌تری می‌دهد.
تمرین بعدی برای مکالمهٔ روان‌تر
دو گفت‌وگوی کوتاه از زندگی خودتان بنویسید: یکی پیش از یک درخواست و دیگری پس از یک اشتباه. عبارت انگلیسی، دلیل انتخاب آن و پاسخ طرف مقابل را با صدای بلند تمرین کنید. اگر در کلاس می‌خواهید درخواست مؤدبانه را هم ادامه دهید، مقالهٔ اجازه گرفتن به انگلیسی در کلاس مرتبط است. برای تمرین بیشتر مکالمه‌های پایه، از مسیر انگلیسی عمومی 20مو شروع کنید.