تفاوت used to و be used to؛ با get used to و مثال

جمله‌های I used to wake up early و I'm used to waking up early فقط در یک حرف اضافه تفاوت ندارند؛ زمان و معنایشان هم فرق می‌کند. اولی می‌گوید در گذشته زود بیدار می‌شدم، اما این وضعیت حالا تغییر کرده است. دومی می‌گوید زود بیدارشدن برایم عادی است. اگر بخواهیم از روند عادت‌کردن حرف بزنیم، می‌گوییم I'm getting used to waking up early. در این راهنما این سه ساختار را با یک قاعدهٔ ساده، شکل سؤال و منفی و مثال‌های روزمره از هم جدا می‌کنیم.

خلاصهٔ تفاوت در یک نگاه

• used to + فعل ساده: عادت یا وضعیت گذشته که دیگر برقرار نیست.
• be used to + اسم یا فعل ing: چیزی برای فرد آشنا یا عادی است.
• get used to + اسم یا فعل ing: فرد در حال عادت‌کردن به چیزی است یا به آن عادت می‌کند.

برای حفظ‌کردن، از خودتان بپرسید: دربارهٔ گذشته حرف می‌زنم، از عادی‌بودن چیزی می‌گویم یا از تغییر و عادت‌کردن؟ پاسخ، ساختار درست را مشخص می‌کند.

used to + فعل ساده؛ عادت یا وضعیت گذشته

از used to + base verb برای کاری که در گذشته تکرار می‌شده یا وضعیتی که آن زمان برقرار بوده استفاده می‌کنیم؛ معمولاً این عادت یا وضعیت دیگر ادامه ندارد:

• I used to walk to school. — قبلاً پیاده به مدرسه می‌رفتم.
• We used to live near the sea. — قبلاً نزدیک دریا زندگی می‌کردیم.
• Neda used to be shy. — ندا قبلاً خجالتی بود.

بعد از used to فعل ساده می‌آید؛ نه شکل -ing و نه گذشتهٔ فعل. بنابراین می‌گوییم used to play، نه used to played یا used to playing.

منفی و سؤال با used to

برای ساختن سؤال و منفی در انگلیسی معیار، از did استفاده می‌کنیم. چون did گذشته را نشان می‌دهد، پس از آن use بدون -d می‌آید:

• منفی: I didn't use to drink coffee.
• سؤال: Did you use to play chess?
• پاسخ کوتاه: Yes, I did. / No, I didn't.

در جملهٔ مثبت، شکل رایج used to است. در منفی و سؤال، شکل use to پس از did/didn't را به کار ببرید. ساختار used not to هم وجود دارد، اما در این راهنما الگوی ساده و پرکاربرد didn't use to را تمرین می‌کنیم.

be used to؛ چیزی برایم عادی است

be used to یعنی با چیزی آشنا یا به آن عادت‌کرده‌بودن. فعل be را با زمان جمله تغییر می‌دهیم: am/is/are برای حال و was/were برای گذشته. پس از to در این عبارت، اسم، ضمیر یا فعل -ing می‌آید:

• I'm used to the noise. — به سروصدا عادت دارم.
• She's used to studying at night. — او به شب‌ها درس‌خواندن عادت دارد.
• They were used to cold weather. — آن‌ها به هوای سرد عادت داشتند.
• Are you used to speaking English in class? — به انگلیسی حرف‌زدن در کلاس عادت داری؟

نکتهٔ دستوری مهم این است که to در be used to حرف اضافه است، برای همین فعل بعدی -ing می‌گیرد: used to speaking، نه used to speak.

get used to؛ فرایند عادت‌کردن

از get used to وقتی حرف می‌زنیم که آشناشدن یا عادت‌کردن در حال اتفاق‌افتادن است. خود فعل get با زمان جمله تغییر می‌کند و بعد از to باز هم اسم، ضمیر یا فعل -ing می‌آید:

• I'm getting used to my new school. — دارم به مدرسهٔ جدیدم عادت می‌کنم.
• It took Ali a month to get used to waking up early. — یک ماه طول کشید تا علی به زود بیدارشدن عادت کند.
• You'll get used to the new timetable. — به برنامهٔ زمانی جدید عادت خواهی کرد.

مقایسه کنید: I'm used to studying on the bus یعنی این کار برایم عادی است؛ اما I'm getting used to studying on the bus یعنی هنوز در روند عادت‌کردنم.

چطور فرقشان را سریع تشخیص دهم؟

به کلمهٔ بعد از to و معنای کل جمله با هم توجه کنید:

1. اگر بعد از آن فعل ساده آمده و معنی «قبلاً این کار را می‌کردم» می‌دهد، used to مربوط به گذشته است: I used to swim here.
2. اگر پیش از عبارت، شکل‌های فعل be آمده و بعد از to اسم یا -ing دیده می‌شود، معنی «عادت دارم» می‌دهد: I'm used to swimming here.
3. اگر فعل get آمده و جمله فرایند تغییر را توصیف می‌کند، معنی «دارم عادت می‌کنم» می‌دهد: I'm getting used to swimming here.

هر سه جمله از نظر ساختار درست‌اند، اما معنی یکسان ندارند. جملهٔ اول دربارهٔ یک عادت گذشته است؛ جملهٔ دوم از عادت فعلی می‌گوید؛ جملهٔ سوم بر تغییر و سازگارشدن تمرکز می‌کند.

یک گفت‌وگوی کوتاه دربارهٔ مدرسهٔ جدید

Mina: How's your new school?

Sara: It's bigger than my old school. I used to walk there, but now I take the bus.

Mina: Are you used to the bus ride?

Sara: Not yet. I'm getting used to waking up earlier.

Mina: You'll get used to it soon.

در این گفت‌وگو، used to walk به عادت گذشته اشاره دارد. Are you used to the bus ride? دربارهٔ عادت‌داشتن می‌پرسد و getting used to waking up روند تغییر را نشان می‌دهد.

پنج تمرین همراه پاسخ

جای خالی را با شکل مناسب used to، be used to یا get used to کامل کنید.

1. When I was six, I ___ (play) with toy cars every day.
2. Leila works in a library, so she ___ (work) quietly.
3. We moved to a noisy street last week. We ___ (sleep) with the traffic noise.
4. ___ you ___ (visit) your cousins every summer when you were a child?
5. He didn't ___ (eat) spicy food, but now he enjoys it.

پاسخ‌ها و دلیل

1. used to play — عادت تکراری در گذشته است.
2. is used to working — کارکردن آرام برای او عادی است.
3. are getting used to sleeping — هنوز در روند عادت‌کردن هستیم.
4. Did ... use to visit — در سؤال گذشته پس از did از use to استفاده می‌کنیم.
5. didn't use to eat — در منفی گذشته، didn't می‌آید و فعل به شکل ساده برمی‌گردد.

اشتباه‌های رایج و راه اصلاح

• فعل ing پس از used to گذشته: I used to playing نادرست است؛ بگویید I used to play.
• فعل ساده پس از be used to: I'm used to wake up early نادرست است؛ بگویید I'm used to waking up early.
• دو بار نشان‌دادن گذشته: در سؤال نگویید Did you used to...?؛ شکل تمرینی معیار Did you use to...? است.
• یکی‌گرفتن عادت و روند عادت‌کردن: I'm used to it یعنی برایم عادی است؛ I'm getting used to it یعنی دارم به آن عادت می‌کنم.

روش تمرین برای ماندگاری

سه موقعیت واقعی از زندگی خودتان انتخاب کنید: چیزی که قبلاً انجام می‌دادید اما حالا انجام نمی‌دهید، کاری که اکنون برایتان عادی است و تغییری که هنوز دارید به آن عادت می‌کنید. برای هرکدام یک جمله بسازید و فعل بعد از to را بررسی کنید. اگر فعل ساده است، احتمالاً از ساختار گذشته استفاده کرده‌اید؛ اگر اسم یا فعل -ing است، ساختار be/get used to را به کار برده‌اید.

برای ادامهٔ تمرین می‌توانید از بخش انگلیسی عمومی 20مو و مسیر یادگیری 20مو استفاده کنید. مقالهٔ راهنمای حروف اضافهٔ زمان at، on و in هم موضوع دیگری از گرامر کاربردی را با مثال و تمرین توضیح می‌دهد.

جمع‌بندی

used to + فعل ساده برای عادت یا وضعیت گذشته است که تغییر کرده؛ be used to + اسم یا فعل ing می‌گوید چیزی برایتان عادی است؛ و get used to + اسم یا فعل ing روند عادت‌کردن را نشان می‌دهد. در منفی و سؤالِ ساختار گذشته، بعد از did/didn't از use to استفاده کنید. هر بار معنای جمله و شکل فعل بعد از to را با هم بررسی کنید تا این سه عبارت را اشتباه نگیرید.

منابع

• British Council LearnEnglish — Different uses of used to
• British Council LearnEnglish — Past habits: used to, would and the past simple