مقاله آموزشی 20مو
تلفظ th در انگلیسی؛ تفاوت think و this با تمرین
ترکیب th دو صدای اصلی /θ/ و /ð/ دارد. جای زبان، آزمون لرزش گلو، واژه‌های پرتکرار و تمرین‌های مرحله‌ای را یاد بگیرید تا think و this را واضح تلفظ کنید.
دو واژهٔ think و this هر دو با حروف th شروع می‌شوند، اما صدای آغازشان یکسان نیست. در اولی صدای /θ/ را می‌شنویم و در دومی صدای /ð/ را. برای فارسی‌زبانان، هر دو صدا ممکن است در ابتدا ناآشنا باشند و به /ت/، /د/، /س/ یا /ز/ تبدیل شوند. راه‌حل، فشار بیشتر یا تندتر حرف‌زدن نیست؛ باید جای زبان و روشن یا خاموش بودن صدا در گلو را درست کنید. در این راهنما هر دو حرکت را قدم‌به‌قدم تمرین می‌کنیم و با چند آزمون کوتاه یاد می‌گیریم کدام واژه از کدام صدا استفاده می‌کند.
دو صدای اصلی th در یک نگاه
نماد /θ/ صدای بی‌لرزش یا بی‌صداست؛ همان صدای آغاز think و three. هنگام ساختن آن، هوا عبور می‌کند اما تارهای صوتی نمی‌لرزند. نماد /ð/ صدای لرزشی یا صدادار است؛ همان صدای آغاز this و those. جای دهان تقریباً ثابت می‌ماند، ولی گلو روشن می‌شود.
- /θ/: think, three, Thursday, bath, teeth
- /ð/: this, that, these, those, mother
برای فهم تفاوت، کف دست را آرام روی گلویتان بگذارید. اول /θ/ را چند ثانیه بکشید؛ باید فقط جریان هوا را حس کنید. سپس همان حالت دهان را نگه دارید و /ð/ را بگویید؛ این بار لرزش زیر انگشت‌ها احساس می‌شود. این «آزمون گلو» سریع‌تر از نگاه‌کردن به املای واژه به شما بازخورد می‌دهد.
جای درست زبان و دندان‌ها
نوک زبان را خیلی کم میان دندان‌های بالا و پایین قرار دهید؛ فقط به اندازه‌ای که لبهٔ آن دیده شود. دندان‌ها را روی زبان فشار ندهید. هوا باید از فاصلهٔ باریک میان زبان و دندان‌ها بیرون بیاید. لب‌ها در این حرکت نقش اصلی ندارند و فک هم نباید سفت شود.
- دهان را کمی باز کنید و نوک زبان را به‌آرامی جلو بیاورید.
- برای /θ/ هوا را بدون لرزش گلو بیرون دهید.
- برای /ð/ همان حالت را نگه دارید و صدا را در گلو روشن کنید.
- پس از ساختن صدا، زبان را سریع به داخل برگردانید و ادامهٔ واژه را بگویید.
حالا آهسته تمرین کنید: th ... ink و سپس th ... is. فاصله را کم‌کم کوتاه کنید تا واژه یک‌تکه شود. اگر think شبیه sink می‌شود، احتمالاً زبان پشت دندان‌ها مانده است. اگر شبیه tink است، جریان هوا را خیلی زود بسته‌اید.
صدای /θ/ در think؛ هوا بدون لرزش
برای /θ/ صدایی پیوسته بسازید؛ این صدا مثل /ت/ ضربه‌ای و ناگهانی نیست. می‌توانید یک تکه کاغذ سبک را چند سانتی‌متر جلوی دهان نگه دارید. هنگام کشیدن /θ/ کاغذ باید کمی حرکت کند، چون هوا پیوسته بیرون می‌آید. این حرکت را با واژه‌های کوتاه آغاز کنید:
- think — فکر کردن
- thank — تشکر کردن
- three — سه
- thin — نازک
- Thursday — پنج‌شنبه
این صدا در پایان واژه هم دیده می‌شود: bath، tooth و south. برای پایان واژه، زبان را پیش از قطع هوا در جای درست بگذارید. جملهٔ Three thin books are on the table. را ابتدا آهسته و بعد با سرعت عادی بخوانید.
صدای /ð/ در this؛ همان حرکت همراه لرزش
برای /ð/ جای زبان و مسیر هوا را تغییر ندهید؛ فقط تارهای صوتی را به کار بیندازید. ابتدا یک /θ/ طولانی بسازید و در میانهٔ همان بازدم گلو را روشن کنید: /θθθ/ → /ððð/. این جابه‌جایی کمک می‌کند بفهمید تفاوت در صداست، نه در شکل زبان.
- this — این
- that — آن
- these — این‌ها
- those — آن‌ها
- they — آن‌ها
/ð/ در وسط واژه‌هایی مثل mother، father، brother و weather هم می‌آید. عبارت this weather تمرین خوبی است، چون دو /ð/ را پشت سر هم در واژه‌های جدا دارد.
آیا از روی املا می‌توان صدا را حدس زد؟
یک سرنخ مفید وجود دارد: بسیاری از واژه‌های دستوری و بسیار پرتکرار مانند the، this، that، these، those، they و them از /ð/ استفاده می‌کنند. بسیاری از واژه‌های محتوایی مثل think، thing، three، thank و Thursday با /θ/ تلفظ می‌شوند.
اما این یک راهنمای یادگیری است، نه قانون بدون استثنا. واژه را همراه با صدا و نماد آوایی یاد بگیرید. فرهنگ لغت معتبر برای this نماد /ðɪs/ و برای three نماد /θriː/ را نشان می‌دهد. با دیدن /θ/ گلو خاموش است و با دیدن /ð/ لرزش را فعال می‌کنید.
چهار خطای رایج فارسی‌زبانان
- تبدیل /θ/ به /ت/: در /ت/ زبان راه هوا را می‌بندد و ناگهان رها می‌کند؛ در /θ/ هوا پیوسته عبور می‌کند.
- تبدیل /θ/ به /س/: در /س/ زبان پشت دندان‌ها می‌ماند؛ برای /θ/ نوک زبان باید کمی جلوتر باشد.
- تبدیل /ð/ به /د/: /د/ ضربه‌ای است، اما /ð/ را می‌توان کشید. اگر صدا قابل کشیدن نیست، راه هوا را بسته‌اید.
- بیرون‌آوردن زیاد زبان: لازم نیست زبان کاملاً دیده شود. حرکت کوچک، نرم و سریع طبیعی‌تر است.
هدف داشتن لهجه‌ای خاص نیست؛ هدف این است که تفاوت واژه‌ها برای شنونده روشن بماند. تمرین آهسته به عضلات دهان فرصت می‌دهد حرکت تازه را یاد بگیرند. بعد از تثبیت، سرعت را بالا ببرید.
یک گفت‌وگوی کوتاه در کلاس
Teacher: What do you think about this story?
Nika: I think the ending is surprising.
Teacher: Which three characters do you remember?
Nika: The mother, the father and their son.
در این گفت‌وگو، think و three با /θ/ شروع می‌شوند، اما this، the، mother، father و their صدای /ð/ دارند. متن را یک بار فقط با تمرکز بر جای زبان و بار دوم با تمرکز بر لرزش گلو بخوانید.
پنج تمرین همراه پاسخ
تمرین ۱: دسته‌بندی صدا
واژه‌ها را در دو گروه /θ/ و /ð/ قرار دهید: thanks, those, birthday, brother, teeth, weather.
پاسخ: /θ/: thanks, birthday, teeth. /ð/: those, brother, weather.
تمرین ۲: آزمون گلو
هر جفت را آهسته بخوانید و دست را روی گلو بگذارید: think — this، three — these، thank — that. کدام عضو هر جفت لرزش دارد؟
پاسخ: واژهٔ دوم هر جفت، یعنی this, these, that، با /ð/ و همراه لرزش تلفظ می‌شود.
تمرین ۳: انتخاب واژهٔ درست
جمله را کامل کنید: ___ books over there are mine. (Three / These)
پاسخ: These books over there are mine. از نظر معنا درست است. These با /ð/ آغاز می‌شود؛ three با /θ/ آغاز می‌شود و باید پیش از اسم تعداد را بیان کند.
تمرین ۴: اصلاح تلفظ
اگر think شبیه sink شنیده می‌شود، کدام حرکت را باید اصلاح کنید؟
پاسخ: نوک زبان را کمی از پشت دندان‌ها جلوتر و میان دندان‌ها قرار دهید تا /س/ به /θ/ تبدیل شود.
تمرین ۵: جملهٔ سرعتی
جملهٔ Their father threw three things on Thursday. را سه بار بخوانید. ابتدا صداها را علامت بزنید.
پاسخ: Their و father با /ð/؛ threw، three، things و Thursday با /θ/ تلفظ می‌شوند.
برنامهٔ تمرین سه‌دقیقه‌ای
دقیقهٔ اول فقط صداها را بکشید و با دست لرزش گلو را بررسی کنید. دقیقهٔ دوم پنج واژه از هر گروه را آهسته بخوانید. دقیقهٔ سوم دو جمله ضبط کنید، به صدای خودتان گوش دهید و ببینید آیا زبان در /θ/ و /ð/ جلو می‌آید و تفاوت لرزش شنیده می‌شود. روز بعد همان واژه‌ها را در جمله‌های تازه به کار ببرید.
برای ادامهٔ تمرین می‌توانید به بخش انگلیسی عمومی 20مو و مسیر یادگیری 20مو بروید. مقالهٔ تلفظ ed در افعال گذشته تمرین مکملی برای تشخیص صدای لرزشی و بی‌لرزش است. اگر می‌خواهید این صداها را در گفت‌وگوی واقعی به کار ببرید، راهنمای ادامه دادن مکالمه انگلیسی عبارت‌های کوتاه و کاربردی در اختیار شما می‌گذارد.
جمع‌بندی
هر دو صدای th با نوک زبان نزدیک یا کمی میان دندان‌ها و عبور هوا ساخته می‌شوند. تفاوت اصلی این است که /θ/ در think بدون لرزش گلوست و /ð/ در this با لرزش ساخته می‌شود. به جای جایگزین‌کردن آن‌ها با /ت/، /د/، /س/ یا /ز/، ابتدا حرکت را آهسته تمرین کنید، سپس آن را داخل واژه و جمله ببرید. آزمون گلو و ضبط صدای خودتان دو روش ساده برای بررسی پیشرفت هستند.