تفاوت rise و raise در انگلیسی؛ کدام مفعول می‌خواهد؟

وقتی می‌گویید «قیمت‌ها بالا رفت» و «فروشگاه قیمت‌ها را بالا برد»، در فارسی فعل‌ها به هم نزدیک‌اند، اما در انگلیسی دو ساختار متفاوت دارید: Prices rose. و The shop raised prices. فرق اصلی این است که rise در این کاربرد مفعول مستقیم نمی‌گیرد، ولی raise چیزی را بالا می‌برد و به مفعول نیاز دارد. با همین پرسش ساده که «چه چیزی بالا می‌رود و چه کسی آن را بالا می‌برد؟» می‌توانید بسیاری از جمله‌ها را درست بسازید.

rise: خودِ چیز بالا می‌رود

در The sun rises in the east. خورشید بالا می‌آید؛ کسی در جمله خورشید را بلند نمی‌کند. در The water level rose after the rain. سطح آب بالا رفت. پس از rise در این معنی، مفعول مستقیم قرار نمی‌دهیم. می‌توانید قید یا عبارت زمانی اضافه کنید، مثل Temperatures rise quickly in summer.، اما quickly مفعول نیست.

در راهنمای Cambridge دربارهٔ rise و raise، rise فعل لازم معرفی می‌شود. اگر منظور «قیمت بالا رفت» باشد، جملهٔ The price rose. درست است. جملهٔ The price raised. برای این معنی درست نیست، چون raise به مفعولی نیاز دارد.

raise: کسی چیزی را بالا می‌برد

در Please raise your hand.، فاعل دست خود را بالا می‌برد؛ your hand مفعول است. در The company raised its prices.، شرکت قیمت‌ها را بالا برده است؛ its prices مفعول است. این فعل هم برای بلندکردن فیزیکی و هم برای افزایش مقدار کاربرد دارد.

یک آزمون سریع این است: پس از فعل بپرسید «چه چیزی را؟». در She raised the flag. پاسخ «پرچم را» است. در The flag rose. خودِ پرچم بالا رفت و این پرسش مفعولی پاسخ ندارد. صفحهٔ انتخاب واژه در Cambridge نیز همین تفاوت را برای افزایش قیمت توضیح می‌دهد.

گذشته و قسمت سوم دو فعل را قاطی نکنید

rise بی‌قاعده است: rise – rose – risen. می‌گوییم The river rose yesterday. و The river has risen. در جملهٔ دوم risen پس از has آمده است. raise باقاعده است: raise – raised – raised. می‌گوییم They raised the curtain. و They have raised the curtain.

شباهت ظاهری rose و raised گاهی باعث خطا می‌شود. در جملهٔ گذشته هم اول وجود مفعول را بررسی کنید: The balloon rose.، اما The child raised the balloon. این دو توصیف می‌توانند به یک رویداد مربوط باشند، ولی از دو زاویهٔ متفاوت آن را بیان می‌کنند.

مقایسهٔ چند موقعیت روزمره

در کلاس می‌گویید I raised my hand to ask a question. چون «دستم را» مفعول است. دربارهٔ آسانسور می‌توانید بگویید The lift rose to the top floor. چون خودِ آسانسور بالا رفت. دربارهٔ صدا نیز Her voice rose. به معنای بالا رفتن صداست، در حالی که She raised her voice. بر عمل او در بلندتر گفتن تأکید می‌کند.

به‌جای ترجمهٔ کلمه‌به‌کلمهٔ «بالا»، دو جمله بسازید: یکی با چیزی که تغییر می‌کند و دیگری با کسی که تغییر را ایجاد می‌کند. برای مثال The temperature rose. و The heater raised the temperature. اگر می‌خواهید جمله‌های کاربردی کلاس را نیز تمرین کنید، مقالهٔ کمک خواستن مؤدبانه به انگلیسی نمونه‌های مرتبط با گفت‌وگو در کلاس دارد.

تمرین انتخاب فعل با پاسخ

برای هر جمله، فعل درست را با شکل زمانی مناسب انتخاب کنید:

1. The sun ___ early yesterday. (rise / raise)
2. Please ___ your hand. (rise / raise)
3. The shop ___ its prices last week. (rise / raise)
4. The water level has ___. (rise / raise)

پاسخ: ۱. rose، چون خورشید خود بالا آمد و جمله در گذشته است. ۲. raise، چون your hand مفعول است. ۳. raised، چون فروشگاه «قیمت‌هایش را» بالا برد و زمان گذشته است. ۴. risen، چون سطح آب خود بالا رفته و پس از has قسمت سوم فعل می‌آید.

جمع‌بندی و گام بعدی

rise یعنی چیزی بالا می‌رود و مفعول مستقیم ندارد؛ شکل‌های آن rise, rose, risen هستند. raise یعنی کسی چیزی را بالا می‌برد و مفعول می‌خواهد؛ شکل‌های آن raise, raised, raised هستند. دو جمله دربارهٔ موقعیت واقعی خودتان بنویسید، یکی با هر فعل، و مفعول جملهٔ دوم را مشخص کنید. برای تمرین منظم گرامر و واژگان، بخش انگلیسی عمومی ۲۰مو را ببینید.